By सम्राट सिंग 
पुणे : बजाज पुणे ग्रँड टूर 2026 ही भारतातील पहिलीच UCI 2.2 श्रेणीतील बहु-टप्प्यांची (मल्टी-स्टेज) पुरुषांची कॉन्टिनेंटल रोड सायकलिंग स्पर्धा असून, देशातील सायकलिंग खेळासाठी हा एक ऐतिहासिक क्षण ठरणार आहे. 19 ते 23 जानेवारी 2026 दरम्यान होणाऱ्या या पाच टप्प्यांच्या स्पर्धेत एकूण 437 किलोमीटरचा प्रवास असेल. या स्पर्धेत पाच खंडांतील 35 देशांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या 29 संघांमधील 171 अव्वल सायकलपटू सहभागी होणार आहेत. पुणे जिल्हा प्रशासनाच्या आयोजनाखाली आणि सायकलिंग फेडरेशन ऑफ इंडिया (CFI) यांच्या मार्गदर्शनाखाली, महाराष्ट्र सरकारच्या पाठिंब्याने ही स्पर्धा आयोजित करण्यात येत आहे. ही शर्यत 9 तालुके आणि 150 गावांमधून मार्गक्रमण करणार असून, पुणे आणि भारताला युनियन सायक्लिस्ट इंटरनॅशनल (UCI) च्या जागतिक कॅलेंडरवर ठळक स्थान मिळवून देणार आहे.
या ऐतिहासिक स्पर्धेची उत्सुकता वाढत असताना, भारतीय राष्ट्रीय सायकलिंग संघ पुण्यात दाखल झाला असून, देशातील आतापर्यंतच्या सर्वात मोठ्या आंतरराष्ट्रीय रोड सायकलिंग स्पर्धेसाठी अंतिम तयारीच्या टप्प्याला सुरुवात झाली आहे.
सायकलिंग फेडरेशन ऑफ इंडिया (CFI) ने पुष्टी केली आहे की या स्पर्धेसाठी भारत दोन राष्ट्रीय संघ मैदानात उतरवणार आहे – भारतीय राष्ट्रीय संघ आणि भारतीय विकास संघ. यामागे स्पर्धात्मक खेळाडूंचा कक्षा विस्तारण्याचा तसेच अनुभवी आणि उदयोन्मुख खेळाडूंना देशातच आंतरराष्ट्रीय दर्जावर स्पर्धा करण्याची संधी देण्याचा धोरणात्मक उद्देश आहे.
भारतीय राष्ट्रीय संघामध्ये नवीन जॉन (कर्नाटक), साहिल कुमार (हरियाणा), दिनेश कुमार (राऊरकेला), हर्षवीर सिंग सेखोन (पंजाब), विश्वजीत सिंग (पंजाब) आणि सूर्या थाथू (महाराष्ट्र) यांचा समावेश असून, हा संघ या ऐतिहासिक स्पर्धेत भारताचे प्रतिनिधित्व करणार आहे. भारतीय विकास संघामध्ये सचिन देसाई, नीरज कुमार, विवान सप्रू, मानव सारडा, चिराग सहगल आणि अक्षर त्यागी यांचा समावेश असून, हे खेळाडू भारतीय रोड सायकलिंगच्या पुढील पिढीचे प्रतिनिधी आहेत.
या दोन भारतीय संघांची अंतिम निवड कठोर मूल्यमापन प्रक्रियेनंतर करण्यात आली. ही प्रक्रिया 2 ते 6 डिसेंबर 2025 दरम्यान संबलपूर, ओडिशा येथे झालेल्या राष्ट्रीय रोड सायकलिंग अजिंक्यपद स्पर्धा आणि निवड चाचण्यांपासून सुरू झाली होती, ज्यामध्ये ग्रँड टूरच्या टप्प्यांशी सुसंगत अशा भूभागावर खेळाडूंची कसोटी घेण्यात आली.
बंगळुरू, कर्नाटक येथील नवीन जॉन भारतीय राष्ट्रीय संघाचे नेतृत्व करणार असून, ते UCI कॉन्टिनेंटल संघासाठी (स्टेट ऑफ मॅटर/MAAP – ऑस्ट्रेलिया आधारित) व्यावसायिक पातळीवर स्पर्धा करणारे एकमेव भारतीय सायकलपटू आहेत. पुण्यात आगमनानंतर बोलताना त्यांनी सांगितले, “भारतीय रस्त्यांवर, घरच्या प्रेक्षकांसमोर बजाज पुणे ग्रँड टूरमध्ये स्पर्धा करण्याची संधी मिळणे हा आमच्यासाठी अभिमानाचा क्षण आहे. भारतात UCI 2.2 टप्प्यांच्या शर्यतीत सहभागी होणे हे सायकलिंगसाठी मोठे पाऊल असून, आंतरराष्ट्रीय स्पर्धकांविरुद्ध स्वतःची परीक्षा घेत देशाचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी आम्ही उत्सुक आहोत.”
दोन संघ उतरवण्याचे महत्त्व अधोरेखित करताना CFI चे महासचिव मणिंदर पाल सिंग म्हणाले, “बजाज पुणे ग्रँड टूर 2026 हा भारतीय सायकलिंगसाठी एक निर्णायक टप्पा आहे. दोन राष्ट्रीय संघ मैदानात उतरवल्याने आमची प्रतिभा अधिक व्यापक होईल आणि अनुभवी तसेच नवोदित खेळाडूंना उच्च दर्जावरील आंतरराष्ट्रीय अनुभव मिळेल.”
टीम इंडिया आता पुण्यात दाखल झाली असून अंतिम तयारी सुरू आहे. त्यामुळे उद्घाटनाची बजाज पुणे ग्रँड टूर ही देशात आयोजित होणाऱ्या सर्वात महत्त्वाच्या सायकलिंग स्पर्धांपैकी एक ठरण्याची अपेक्षा आहे, जी जागतिक व्यावसायिक रोड सायकलिंग क्षेत्रात भारताची वाढती ओळख अधिक मजबूत करेल.